تحلیل نقوش گلیم قشقایی و نماد ها

میخوام توی این مقاله به بررسی و تجزیه و تحلیل گلیم های قشقایی بپردازیم و ببینیم که چقدر هنرمندان ایرانی میتونن از این نقوش توی طراحی لوگو و کلیه ی آثار گرافیکی شون استفاده کنند.

خب برو بریم:

اول از همه بیا تا بهت بگم اصلا گلیم چیه:

گلیم از زیر مجموعه های فرش ایرانه.

واژه ی گلیم به طور ساده یک فرش با بافت صاف یا یک نوع قالی بدون کرک با خواب گره خورده هستش.

نقوش نمادین چی هست؟؟؟

انسان های نخستین به منظور انتقال افکار خودشون، به هک کردن علایم گرافیکی بر روی صخره ها پرداختند.

و به این وسیله تلاش کرد که خواسته های خودش رو بیان کنه.

و از طریق همین علایم و نشانه ها بود که بشر تونست به صورت ارادی با هم نوعان خودش ارتباط برقرار کنه.

و بشر امروزی هم بسیار بیشتر بشر های گذشته نیاز به استفاده از نماد ها و نشانه ها داره.

حالا بریم سراغ نماد شناسی نقوش و دست بافته ها:

اونچه که نماد نامیده میشه عبارت است از یک اصطلاح، یک نام یا تصویری که ممکنه نماینده ی شی یا مفهومی از زندگی روزانه باشه.

نماد هارو میشه توی سه تا دسته خلاصه و دسته بندی کرد:

۱-نماد های حیوانی

۲-نماد های گیاهی

۳-نماد های هندسی

خب بریم سراغ نقوش جانوری:

این نقوش از جمله نقوشی هستند که به طور مسلط و مکرر در بسیاری از تمدن های باستانی از جمله ایران مشاهده شده است.

نقوش حیوانات با صلابت مثل بز و قوچ و کل و میش کوهی بودند که ایستادگی و نگاهشون حتی به تار و پود خشک و بی روح بافته ی عشایر جان بخشیدند.

و اونو با صلابت و استوار و قابل احترام کردند.

و نقوش حیوانی دیگه شامل نقش پرندگانیه که توی ادبیات عامیانه و کلاسیک منطقه به وفور به نیکی از اونها یاد میشه مثل کبک و گنجشک و بلبل.

 

 تحلیل نقوش گلیم قشقایی و نماد ها

 

نقوش گیاهی:

این گونه نقوش با توجه به طبیعت بسیار زیبای منطقه و تنوع درختان توی مناطق مختلف از نقوش گیاهان و درختان متنوع استفاده میشه.

و این نوع نقوش از طبیعت الهام گرفته شدند و انقدر ساده شدند که حتی میشه اونا رو با چند تا خط ساده رسم کرد.

 

 تحلیل نقوش گلیم قشقایی و نماد ها

 

نقوش هندسی:

انسان با تمایلی که به نماد پردازی داره اشیاء و اشکال رو به نماد تبدیل میکنه.

و اونها رو توی همه ی زمینه های هنری و فرهنگی و آداب و روسوم به ویژه هنر های بصری بیان میکنه.

 

 تحلیل نقوش گلیم قشقایی و نماد ها

 

در بین اشکال هندسی دایره کامل ترین نقش هندسیه و توی نماد گرایی تمامی دوره های تاریخی اهمیتی ویژه داشته.

در اساطیر ایرانی دایره، کره، نیم کره، هر یک نماد میترا هستند.

 

 تحلیل نقوش گلیم قشقایی و نماد ها

 

و سهم بزرگی توی نماد پردازی دارند.

این ها بر اساس دایره های ماندالا ها طراحی شده اند.

 

 تحلیل نقوش گلیم قشقایی و نماد ها

 

هاله ی دور سر مسیح(ع) و قدیسان و نقاشی های مذهبی هم نوعی ماندالا است.

مربع نشان دهنده ی تغییر ناپذیری کاینات و دایره نماد تغییر پذیری زمینی هستش.

مربع نمادی از زمین در برابر آسمان و نماد کل دنیاست.

و همینطور معرف چهار عنصر آب، خاک، باد و آتشه.

مثلث و متساوی الاضلاع:

نماد هماهنگی و تناسبه و گاهی هم مفهوم زمین رو میرسونه:

اگه راس اون به سمت بالا باشه نمادی از آتش و جنس مذکره. اگه راس مثلث به سمت پایین باشه نماد آب و جنس مونثه.

مثلث مفهموم باروری و زهدان رو هم میرسونه.

معرفی و تجزیه و تحلیل آرایه های گلیم قشقایی و بختیاری:

فرشینه های ایران پای بند یک سنت مشخصه. از برکت همین سنته که نقش های مجزا تو شبکه های موزون و متناسب با همدیگه تلفیق و هماهنگ میشن.

بریم سراغ آرایه ها:

۱-آرایه ی حوض

یکی از نقش های قدیمی و تزیینی قالی و گلیم ها نقش حوضه.

بیشتر اوقات حوض ها و فضاهای خالی اطرافشون با نظمی خاص با نقوش دیگه ای مثل( نقوش گل پنج پر و …) پر میشد.

توی گذشته شکل اونها از چند تا خط ساده تشکیل میشده اما به مرور زمان شکستگی ها و خطوط اون بیشتر میشه تا به شکا امروزی اون تبدیل میشه.

 

 تحلیل نقوش گلیم قشقایی و نماد ها

 

۲– حاشیه با نقوش لوزی

نقش لوزی و مثلث سابقه ی استفاده از این طرح به دوران باستانی ایران برمیگرده.

تموی سفال های سیک هم دیده میشه.

 

 تحلیل نقوش گلیم قشقایی و نماد ها

 

۳- نقش محرمات

پارچه های باقی مونده از دوران هخامنشی و ساسانی با این نقش، نشون دهنده ی اینه که این نقش یکی از اصیل ترین نقوشه.

 

 تحلیل نقوش گلیم قشقایی و نماد ها

 

۴– آرایه های آغاجاری/مرغی/قوچکی

این نقوش به صورت یک زنجیر به هم پیوسته توی نقش پردازی گلیم ها به کار میرن.

اقاجاری تصویر انتزاعی و هندسی شده شکل s ماننده.

که تداعی کننده ی دو بته که از شکم روی هم افتاده اند و دو جهت مختلف رو تداعی میکنن.

 

 تحلیل نقوش گلیم قشقایی و نماد ها

 

۵- آرایه ی شانه

شانه از بارز ترین نشانه های تاثیر نمادین و تمثیلی از آداب و سنت اسلامی توی فرش، و در اصطلاح لری شکوفه هم گفته میشه. نقش شانه به نشانه ی پاکیزگی و نظافته.

 

 تحلیل نقوش گلیم قشقایی و نماد ها

 

۶- آرایه ی دندان موشی

این آرایه به صورت رجهای ردیفی و پشت سر هم و به صورت دندانهای موش قرار داره و الهام گرفته از طبیعت زنده اطراف بافنده هست.

 

 تحلیل نقوش گلیم قشقایی و نماد ها

 

۷- نقش چهار پر

این نقش معمولا به صورت تک گلهای جدا از هم توی ترکیب بندی افقی و لوزی دیده میشه.

نقش چهار پر تو سفالینه های مکشوفه از شوش هم دیده شدند.

 

 تحلیل نقوش گلیم قشقایی و نماد ها

 

۸- نقش چنگ و دانه بیگی

 

تحلیل نقوش گلیم قشقایی و نماد ها

 

۹- نقش پرنده

 

تحلیل نقوش گلیم قشقایی و نماد ها

 

۱۰-شاه نشین

 

تحلیل نقوش گلیم قشقایی و نماد ها

 

۱۱-نقش پرچم

۱۲- نقش مایه ی چهار دستمالی

 

تحلیل نقوش گلیم قشقایی و نماد ها

 

۱۳- نقش سورمه دان

 

تحلیل نقوش گلیم قشقایی و نماد ها

 

۱۴- نقش خراسانی

 

تحلیل نقوش گلیم قشقایی و نماد ها

 

۱۵- کنگره یا ماریو

 

تحلیل نقوش گلیم قشقایی و نماد ها

 

۱۶- نقش لوزی

 

تحلیل نقوش گلیم قشقایی و نماد ها

 

۱۷-نقش حوض چند ضلعی

 

تحلیل نقوش گلیم قشقایی و نماد ها

 

و…..

که تعداد آنها بسیار زیاده.

اما ما با بررسی همین نقوش و علایم میتونیم نماد ها و نشانه های جذابی طراحی کنید.

و بهتره که برای طراحی کردن هر نوع آرم یا نمادی تاریخچه ی اون رو به صورت دقیق بدونیم.

موفق و موید باشید.

تحلیل نقوش گلیم قشقایی و نماد ها