طوفان فکری یا بارش فکری

طوفان فکری یا بارش فکری

طوفان فکری یا بارش فکری

طوفان فکری یا بارش فکری (به انگلیسی: Brainstorming)‏ یه روش برای برانگیختن خلاقیت توی یه گروه‌،یه ساختار یا یه اثر هنریه که برای تولید تعداد زیادی ایده در مورد یه مسأله یا موضوع به کار میره.طوفان فکری یکی از بهترین روشها برای رسیدن به ایده های خلاقانه و خلاقیت توی یه موضوع یا مسئله گروهی و حتی موضوعات و مسائل شخصیه.

چهار قاعدهٔ اساسی که باید توی طوفان فکری رعایت بشه:

چهار قاعدهٔ اساسی

رعایت این قواعد،منجر به هم‌افزایی توی گروه میشه که نهایتاً باعث بروز خلاقیت در اعضای گروه میشه.بر این اساس،محدودیتی برای مطرح کردن ایده‌ها وجود نداره و طی یه فرآیند طبیعی و بدون دخالت بیرونی،جمع مستمراً به ایده‌های بهتر پیدا میکنه.

تمرکز بر کمیت

هرچه تعداد ایده‌هایی که تولید میشن بیش‌تر باشه،احتمال دست یافتن به یه راه‌حل اساسی و اثربخش بیش‌تره.

اجتناب از انتقاد

اگه در مواجههٔ اولیه با یه ایده،بجای انتقاد از اون،به توسعه و بهبودش فکر کنیم،یه جو مناسب برای تولید ایده‌های غیرمعمول فراهم میشه.و همچنین باعث باز شدن فکر افراد میشه و استفاده از این متد سبب ایجاد دامنه زیادی از راه حل‌های باورنکردنی میشه.

استقبال از ایده‌های غیرمعمول

ممکنه ایده‌های غیرمعمول رویکردهای جدیدی رو به مسأله فراهم کنن و منجر به راه‌حل‌های بهتری نسبت به ایده‌های معمول بشن.

ترکیب و بهبود ایده‌ها

میشه با ترکیب دو ایدهٔ خوب،به ایده‌ای بهتر رسید که از هر دو ایدهٔ قبلی کامل‌تر باشه.

طوفان فکری یا بارش فکری

کاربرد و اهداف طوفان فکری

توانمندسازی نیروی انسانی و آموزش
اولویت‌بندی مسائل
انتخاب بهترین راه حل
افزایش قدرت ابتکار و خلاقیت
افزایش انگیزه
ایجاد کار تیمی و مدیریت مشارکتی
بدست اوردن ایده‌های بزرگ

روش انجام طوفان فکری

۱) ثبت موضوع مورد نظر روی تخته یا هرجایی که توی دید اعضای گروه باشه و توضیح در مورد اون برای افراد توسط تسهیل کننده (بهتره این موضوع چند روز زودتر به اطلاع افراد برسه)

۲) یادآوری قواعد و اصول اجرای کار برای شرکت کنندگان توسط تسهیل کننده

۳) ارائه ایده ها و نظرات بصورت گردشی:در هر نوبت فقط یه ایده باید بیان بشه و در صورت عدم وجود ایده ای با گفتن واژه “بعدی” نوبت به دیگری میرسه.

۴) ثبت کلیه ایده ها توسط دبیر جلسه

۵) اتمام مرحله ثبت عقاید در صورت گفتن کلمه ” بعدی” توسط تمام افراد

۶) دسته بندی و جمع بندی نتایج

طوفان فکری یا بارش فکری

طوفان فکری (بارش افکار) یه فرایند تولید نظرات جدید در شرایط آزاد هست.طوفان مغزی یه تکنیک توی کنفرانس و جلسه هست که افراد فرصت پیدا میکنن ایده ها و نظرات خودشونو به راحتی مطرح کنن.طوفان مغزی اصطلاحیه که هنگامی که برای هدف خاص دور هم جمع میشن استفاده میشه.این واژه به زبانی ساده به معنای تشویق ابتکار هست.قدر مسلم،جهت به حرکت درآوردن قوه خلاقیت،بکارگیری چند فکر به مراتب مؤثرتر از یه فکره.لذا افراد یه گروه توی یه نشست به بحث و تفحص پرداخته و افکار خودشو بازگو کرده و پیرامون اون به گفتگو میشینن. این امر تا زمانی که تمامی افکار بیان شه،ادامه داشته و قبول یا رد پیشنهادها بعد از ارائه دلیل های کافی با رأی گیری نهایی انجام میشه. عموماً بعد از هر نشست ” طوفان مغزی” یه دوره تفکر آغاز میشه و افراد در پی یافتن جواب شش سوال ” چه چیز،چرا،کجا،چگونه،چه زمان، و چه کسی” برمیان.طوفان اندیشه ها یا به بیان دیگه طوفان فکری،یکی از روشهای مؤثر توی حل مسأله توی گروه هست.

|گروه هنری خواجویی|

چگونه جلسه طوفان فکری رو طراحی،برنامه ریزی و اداره کنیم؟

برای طراحی،برنامه ریزی و اداره موفق جلسه طوفان اندیشه ها رعایت موارد زیر ضروری هستن:

جلسه طوفان مغزی با انتخاب یه موضوع مشخص شروع میشه.

برای اطمینان از شرکت تمام افراد،رهبر گروه از همه اعضا به نوبت نظرخواهی میکنه.

به کسی اجازه خرده گیری و سرزنش دیگران داده نمیشه.

چنانچه نظرات افراد تموم شد،سوالاتی مثل چه چیز،چرا،کجا،چگونه،چه زمان و چه کسی برای به جریان افتادن دوباره گفتگو مطرح میشه.

نظرات باید به دقت روی یه نمودار جریان یا تخته نوشته یا یادداشت شن تا همه به اون توجه داشته باشن.

اعضا باید نظرات مختلف رو جدا کرده چند نظر کلیدی رو انتخاب کنن و به تفصیل مورد گفتگو قرار بدن و اونارو به ترتیب اهمیت،یادداشت شده برای استفاده توی جلسات آینده نگهداری بشن.

سپس اعضا یک یا دو نفره رو  برای بررسی عمیق انتخاب میکنن.

طوفان مغزی ممکنه مقدم یا به دنبال و یا همزمان با استفاده از سایر ابزارها و تکنیک های بهبود مورد استفاده قرار بگیره.

در مراحل اولیه طوفان مغزی رهبر باید مسائل زیر رو پیش بینی کنه:

عضوی که نظرات رو روی تخته مینویسه به قدری آهسته این کار رو انجام بده که برخی از اظهارنظرهای مهم رو از قلم نندازه.

برخی از اعضا نمیتونن در مقابل جمع صحبت کنن (توی گروه هایی بیش از ۷ نفر)

اعضا میخوان توی همون لحظه ای که نظرات اظهار میشه در موردش گفتگو کنن،به جای این که بذارن در موقع مناسب این کار صورت بگیره.

معطوف شدن نظرات روی اشخاص به جای فرایندها

انتقاد کردن در حین بیان نظرات

اعضا در مورد چند نظر با هم گفتگو میکنن به جای این که در مورد نظرات به طور مجزا صحبت کنن.

پیشنهادهای ارائه شده به جای اونکه تو زمینه موضوع اصلی باشه،به موارد جزئی مربوط میشه.

قبل از این که مسئله به طور کامل درک بشه،اعضا ناگهان به نتایجی میرسن و گمان میکنن به راه حل هایی دست یافتن.

عضوی ممکنه تمایل داشته باشه که به بقیه اعضا مسلط بشه.

رهبر قادر به حفظ نظم نیست به طوری که اعضا نمیتونن به نوبت صحبت کنن.

رهبر باید برای غلبه به این مشکلات آموزش ببینه.

طوفان فکری یا بارش فکری

چگونه نظرات رو در معرض تکوین قرار بدیم؟

جلسه طوفان مغزی یه نشست کوتاه مدته هدف اون صرفا ً جمع آوری نظرات متعدد هست.پس از اتمام جلسه با توجه به ضرورت و سرعت برخورد با مسئله،نظرات ثبت شده به مدت معینی (چند ساعت تا چند روز) در معرض دید مجدد افراد گروه قرار داده میشن.این عمل با نصب نظرات مذکور در محل کار یا محل قرارداد اونا انجام پذیره.افراد گروه میتونن نظرات دیگری رو که تو فکرشون پدید میاد،در فاصله زمانی تعیین شده، زیر نظرات ثبت شده بنویسن.
بررسی نظرات ارائه شده توی جلسه طوفان مغزی چگونه انجام میشه؟

بررسی و تحلیل نظرات مذکور توی جلسه دیگری صورت میگیره به این منظور رهبر گروه افراد رو به یه جلسه دیگه دعوت میکنه و اونجا نظرات نقد و بررسی میشن و کاراترین اونا برای رفع مشکل انتخاب میشن.فاصله بین دو جلسه بستگی به اهمیت موضوع و سرعت برخورد با اون داره و میتونه از چند ساعت تا چند روز متفاوت باشه.

جمع بندی
طوفان مغزی یه فرآیتد تولید نظرات،پیشنهادها و ایده های جدید توی شرایط آزاد هست.افراد بدون هیچ مانعی مجاز هستن ایده ها و راه حل های خود رو آزادانه مطرح کنن.تموم نظرات و پیشنهادها مورد توجه قرار میگیره و هیچ کس مجاز به انتقاد نمودن نیست.در پایان جلسه بررسی نظرات و جمع بندی صورت میگیره و بهترین پیشنهادها و راه حل انتخاب و در نهایت اجرا میشه.

تکنیک طوفان فکری معکوس

این تکنیک بسیار شبیه تکنیک طوفان فکریه،با این تفاوت مهم که توی این روش،انتقاد و ارزیابی نه تنها بد نیست،بلکه اساس این تکنیک هست. در واقع پایه ی این تکنیک پرسیدن سؤال های مختلفه.مهم اینه که توی ذهن افراد این سؤال شکل بگیره که ایده ی مطرح شده ـ کجاها جواب نمیده؟

چه مسائلی موفقیتش رو تهدید میکنه؟
ـ و این که واقعاً چقدر کارایی داره؟

در حقیقت این تکنیک بر پایه ی منفی بینی گذاشته شده.تکنیک طوفان فکری معکوس روش خوبیه،به شرطی که قبل از روش های دیگه به کار گرفته بشه.

علت اینکه استفاده از این روش رو قبل از روش های دیگه توصیه میکنیم اینه که میتونه به خوبی باعث تفکر خلاق بشه.فرایند استفاده از این تکنیک به این شکله که تمامی اشکالات مربوط به پدیده ی مورد نظر گفته و جمع میشن و در موردشون بحث و گفتگو میشه و بالاخره راه حل مؤثر پیدا میشه.

خلاقیت

تعریف خلاقیت:
خلاقیت یعنی توانایی خلق چیزی نو،آفریدن ایده و فکری متفاوت از اونچه تا به حال بوده،ایجاد سبک یا روشی جدید برای یه هدف،یا به تعبیری نگاه کردن متفاوت به مسأله و رسیدن به یه راه حل جدید.
موانع خلاقیت (مانع ورود این تفکرات توی تفکرات خود و گروه بشین)

اشتباه کردن ممنوع
دلیل آوردن برای همه چیز
کنترل بیش از حد
جست و جوی امنیت
کلیشه ساختن
تنها یه پاسخ صحیح وجود داره
تلاش بیش از حد برای منطقی بودن
پیروی کورکورانه از قواعد
عادت زدگی
عدم تمایل به روابط اجتماعی
عدم تمرکز ذهنی
عدم اعتماد به نفس
منفی نگری نسبت به خود و جامعه

|گروه هنری خواجویی|