عنصر های مهم طراحی

بیاین با هم دیگه عنصرهای اولیه توی ساختن یک شکل بصری رو بررسی کنیم!

عنصرهای مهم چیا هستن؟

چه جوری باید ازشون استفاده کنم؟

 و کجاها باید استفاده کنم؟

هر طرح و نقشه و تصویری به هر صورت از یک سلسله عنصر های اولیه تشکیل میشه منظور از این عنصر های اولیه موادی مثل کاغذ و رنگ و فیلم و اینا نیست، عنصر اولیه بر اساس کلیه پدیده های مرئی و تعداد اندک و مشخص هستند…

 

عنصر های مهم طراحی

اونا چی هستند:

نقطه، خط، شکل، جهت، سایه روشن یا رنگ مایه، رنگ، بافت، بعد، مقیاس و حرکته.

 این عناصر ماده خام تمام اخبار بصریه و به شکل های مختلف با همدیگه ترکیب و تلفیق می‌شن.

 انتخاب این عناصر و طرز تهیه روی برخی اثر تصویری بستگی به ساخت و نوع کار داره.

و همه اینها بستگی به هنرمند داره که چه جوری از این عنصرها توی کارش استفاده کنه.

 بریم سراغ بررسی کردن نقطه:

 نقطه ساده ترین و تجزیه ناپذیر ترین عنصر تو یک ارتباط تصویریه، طبیعی‌ترین و معمول ترین شکلی که میشه برای نقطه قائل شد گرد بودنه، نقطه چهار گوش یا مثلثی شکل به ندرت توی طبیعت پیدا میشن.

 اگه مایع به صورت قطره چکیده بشه شکل تقریباً گرد به خودش میگیره و این به نقطه تبدیل میشه هر چند ممکنه نقطه بی نقص و کامل از نظر شکل نباشه.

 هر موقع بخواهیم با رنگ یا چیزی مشابه اون توی جای علامت بذاریم معمولا اون رو به صورت نقطه در نظر می گیریم.

 

عنصر های مهم طراحی

 

نقطه هر جایی که باشه که به صورت طبیعی باشه یا به صورت مصنوعی ساخته دست انسان باشه چشم را شدیداً به خودش جلب می کنه.

و یه نکته مهم درباره نقطه این که قابلیت راهنمایی چشم به وسیله نقطه با زیاد شدن تعداد نقاط و نزدیک تر شدن اونها به هم دیگه افزایش پیدا میکنه.

خط:

حالا اگه همین نقطه ها به هم دیگه اونقدر نزدیک بشن که دیگه نشه اونا رو از هم دیگه تشخیص شون داد احساس امتداد توی اونا تقویت میشه و زنجیره نقطه ها تبدیل به عنصر جدیدی به اسم خط میشه.

خط رو میشه یه جور دیگه هم تعریف کرد و گفت که خط نقطه در حال حرکته.

خط میتونه برای بیان حالت های مختلف صورت های گوناگونی به خودش بگیره که آزادانه و بدون نظم و آشکار باشه مثل برخی از طرح‌هایی که از خصلت آزاد بودن خط برای بیان موضوعی سود می‌برند.

 خط می تونه تو دست یک هنرمند خیلی ظریف و لرزان باشه و یا درشت و سنگین.

 

عنصر های مهم طراحی

 

توی طبیعت به صورت خالص به ندرت پیدا میشه ولی توی محیط زیست اطرافمون میتونیم اونو خیلی زیاد ببینیم.

 مثل سیمای برق یا تلگراف، ترک های روی دیوارها، خطوط راه آهن، آنتن روی پشت بوم و غیره.

 از خط اغلب برای نشون دادن سایه روشن های مختلف و کنار همدیگه بودن چند نوع رنگ مایه توی یک طرح  هم استفاده میشه.

شکل:

سه تا شکل اصلی وجود داره مربع دایره و مثلث متساوی الاضلاع.

و هر کدوم از این سه تا ویژگی های مخصوص به خودشون رو دارن که یا به علت شکل ذاتی اون هاس یا به علت واکنش دستگاه فیزیولوژیکی و روانی ما آدما.

مثلا میگن مربع حالت بی حرکتی صداقت و صراحت و استادکارانه داره.

 مثلث فعالیت جدال و انقباض رو تداعی میکنه.

 و دایره بی‌انتهای گرما و حفاظت رو بیان میکنه‌.

 

عنصر های مهم طراحی

 

و ما می‌تونیم با ترکیب کردن انواع این سه تا شکل اصلی کلیه شکل های موجود توی طبیعت و حتی اونایی که توی ذهن بشر هست رو بسازیم.

جهت:

هر کدوم از شکل های اصلی دارای سه تا جهت اصلی با معنی خاص خودشه.

 مربع جهت افقی و عمودی داره، مثلث جهت مایل، و دایره جهت دورانی.

 هر کدوم از این جهت ها هم معنی خاصی برای خودشون دارن و برای به وجود آوردن پیام های تصویری خیلی مفیدن.

 به جهت عمودی افقی مهمترین مرجع برای حفظ تعادل و تحرک می گن.

 

عنصر های مهم طراحی

 

رنگمایه:

رنگ مایه میزان شدت تاریکی یا روشنایی چیزهایی که می بینیم.

 توانایی دیدن هم به علت وجود نوره، ولی نور اعم از طبیعی یا مصنوعی به صورت یکنواخت و یکدست محیط را پر نمیکنه اگه اینجوری بود عمل دیدنم ناممکن میشد وقتی که توی تاریکی محض قرار میگرفتیم.

وقتی که نور بر اشیا میتابه، نقطه های صیقلی و درخشان  موجود توی سطح اشیا با شدت بیشتری منعکس می کنن. و نقاط زبر با شدت کمتر و همینطور بازتاب نور به وسیله اشیا از زاویه های مختلف با همدیگه تفاوت دارن.

جهانی که ما توی اون زندگی میکنیم سه بعدیه.

 تکنیک و فن سایه روشن یکی از موثرترین شیوه هاس برای اینکه بعد سوم را بتونیم نشون بدیم.

 البته تو فن پرسپکتیو ترفند های زیادی برای نمایش بعد سوم با حجم و فاصله به کار میره که همگی روی سطح دو بعدی انجام میشه،

ولی با فن پرسپکتیو هم بدون سایه روشن و فقط با خط مشکل میشه تصویری رو نزدیک به واقعیت به وجود بیاریم.

 اضافه کردن رنگ مایع یا سایه روشن به کار به مراتب شئ مورد نظرمون رو واقعی تر نشون میده.

 مثلاً دایره بدون سایه روشن هرگز سه بعدی به نظر نمی رسه.

 

عنصر های مهم طراحی

 

رنگ:

همون طور که گفتیم وجود سایه روشن برای دیدن یک امر حیاتیه و در نتیجه به مسئله بقای انسان مربوط میشه.

 ولی رنگ بیشتر از همه با عاطفه و احساسات بشر نزدیکه.

 اگه بگم رنگ مثل تزیین غذاست شاید درست باشه ولی کافی نیست.

 رنگ در واقع حاوی اخبار و اطلاعات زیادی و از این جهت برای کسایی که توی کار ساختن تصاویر هستند واجد اهمیته.

 

عنصر های مهم طراحی

 

که خصوصیات رنگ های مختلف را توی مقاله های قبلی براتون به صورت کامل توضیح دادیم که لینکش رو براتون میذارم میتونید برید داخل اون و از خصوصیات همه ی رنگها مطلع بشین تا بتونین توی کارتون به درستی ازشون استفاده کنین.

بافت:

بافت همون عنصریه که خیلی از اوقات ما با استفاده از حس لامسه اونو درکش می کنیم.

 اما در حقیقت ما میتونیم بافت رو حتی با دیدن یا تنها لمس کردن یا تلفیقی از این دو تا بشناسیم.

چندتا مثال از بافت بصری:

 چیده شدن حروف، کلمه ها کنار هم دیگه یا مثلا مثل یک صفحه کتاب یا روزنامه و یا یک بافت شطرنج قابل دیدن روی کاغذ شطرنجی یا یک نقاشی.

 

عنصر های مهم طراحی

 

 وقتی که با یک بافت حقیقی روبروییم که هم کیفیت لامسه داره و هم میتونیم اون رو ببینیم هر کدوم به تنهایی حاوی نوعی خبر حسی منحصر به فرده،

 ولی این دو نوع احساس لازم و ملزوم همدیگه نیستند و هر کدوم رو به تنهایی میشه درکشون کرد.

 

عنصر های مهم طراحی

 

 چون لمس کردن و دیدن دو تا تجربه مستقل از هم دیگه ست.

 معمولاً وقتی یک بافت رو میبینیم دوست داریم که این لمس کنیم و با دست زدن بهش از وجود اون اطمینان بگیریم شاید به همین دلیل باشه، که توی مکان های عمومی لازمه که همش بنویسن لطفاً دست نزنید.

مقیاس:

همه عنصر های بصری می تونن تاثیر همدیگر رو تغییر بدن و مهمترین عامل این جریان مقیاسه.

 اندازه شکلها نسبت به همدیگه رو مقیاس میگن.

دیدیم که رنگ ممکنه درخشان یا کمرنگ به نظر بیاد و این بستگی به رنگ زمینه این یا رنگهای موجود که توی این کار به کار رفته داره، و همچنین دیدیم که رنگ مایع با درجه از سایه روشن کنار سایر رنگهای مختلف حالت های مختلف به خودش میگیره.

 مقیاس بزرگی یا کوچکی عنصر ها هم شبیه به همین موضوعه، عنصری کوچک به نظر نمیرسه مگه این که در کنار عنصری بزرگتر قرار بگیره و میزان کوچیکی اون بستگی به مقیاس اون نسبت به شکل های دیگه داره.

 

عنصر های مهم طراحی

 

بعد سوم:

نشان دادن بعد سوم تو خیلی از آثار متکی بر ایجاد نوعی خطای باصره هستش.

بعد سوم رو ما فقط با لمس کردن توی محیط احساس می کنیم و برای اینکه توی کاغذ دو بعدی حالت سه بعدی ایجاد کنیم باید خطای دید به وجود بیاریم.

 کلیه تصاویر دو بعدی نظیر تصویر تلویزیونی، نقاشی، طراحی، عکاسی و فیلم بعد سوم را به طور مصنوعی القا می کنن.

بهترین شیوه القای بعد سوم شیوه فن پرسپکتیو که با چندتا فن دیگه مثل سایه زدن اگه ترکیب بشه دیگه عالی میشه.

 

عنصر های مهم طراحی

 

حرکت:

عنصر بصری حرکت رو مثل بعد سوم و بافت بصری بیشتر می توانیم به صورت دروغین توی صفحه دو بعدی طراحی کنیم و در واقع صورت واقعی نداره، با این وصف یکی از مهمترین تجربیات بصری انسان محسوب میشه.

تمام عنصر هایی که اینجا برات توضیح دادم ساده و تجزیه ناپذیر کلیه رسانه های تصویری هستن.

 

عنصر های مهم طراحی

 

 این عنصر ها مواد خام و ساده‌ای ان که ارتباط و تفکر تصویری را با استفاده از اونا شکل می‌گیرد.

 این عنصر ها در عین سادگی و صراحت قابلیت فوق العاده توی انتقال اخبار به صورت تصویری دارن.

 قابلیت و امکانات نهفته توی پیام های بصری توی نقل خبر باز شناخته شده ولی هنوز از اونا استفاده کامل صورت نگرفته و به قول مک‌لوهان تصاویر تلویزیون می‌تواند در آینده فصل ها را کوتاه کنند و دنیای ما را به صورت دهکده جهانی در بیارن، ولی حالا کلام همچنان در ارتباط بشری قالبه،

 زبان عامل جدا کننده ملت ها از همدیگه ست و تصویر عامل پیوند دهنده اوناست.

یادگیری و فهم زبان پیچیده و مشکله در حالی که تصویر سریع و ساده ست و تقریباً با سرعت نور می‌تونیم بسیاری از فکر ها رو به هم دیگه با استفاده از تصویر منتقل کنیم.

 در نتیجه عنصرهای اولیه بصری از اهمیت زیادی برخوردارند، چون برای اینکه زبانی که هیچگونه مرزی را نمیشناسه به وجود بیاریم به فهم عمیقی از خصوصیت ها و نحوه کار اونا نیاز داریم.

ممنون که تا اینجا با من همراه بودین

 موفق و پیروز باشید